PSOrvia

Leren · PSOrvia Player

Het spectrum lezen: bas, middentonen en hoge tonen

Je leert wat een spectrum laat zien en hoort een stuk dat laag voor laag wordt opgebouwd: eerst alleen bas, dan middentonen, hoge tonen en drums.

Moeilijkheid
makkelijk
Duur
ca. 8 minuten
Dit heb je nodig
PSOrvia Player

Het luistervoorbeeld aan het eind

Zo klinkt de laatste toestand. Daaronder download je het bestand verliesvrij.

Het luistervoorbeeld aan het eind

0:00

Toetsenbord: spatie speelt af of pauzeert, pijltjestoetsen springen 5 seconden, Home en End gaan naar begin en einde.

Verliesvrij (FLAC)

Elk geluid bestaat uit veel frequenties tegelijk. Het spectrum sorteert ze van laag (links) naar hoog (rechts); hoe hoger een plek ligt, hoe luider dat aandeel is. In deze handleiding heten de bereiken bas (onder 250 Hz), middentonen (tot 2,5 kHz) en hoge tonen (daarboven). Je hoort een kort stuk met huisinstrumenten van PSOrvia dat in vier stappen groeit, en je ziet bij elke stap waar er in het spectrum iets bijkomt. In de speler toont de visualisatie op de pagina „Nu aan het spelen” bewegende beelden bij de muziek; de vormen reageren op bas, middentonen en hoge tonen en op de beat.

Een koptelefoon of goede luidsprekers. Alle luistervoorbeelden zijn even luid, zodat alleen de toegevoegde laag telt en niet het volume. Om het uit te proberen open je in de speler een willekeurig stuk op „Nu aan het spelen”.

Ter vergelijking

Beginstand: alleen de bas

0:00

Toetsenbord: spatie speelt af of pauzeert, pijltjestoetsen springen 5 seconden, Home en End gaan naar begin en einde.

  1. Stap 1: De middentonen vullen de ruimte

    In het begin speelt alleen de bas: in het spectrum is de linkerkant hoog en de rest bijna leeg. Nu komen er strijkers en piano bij. Hun tonen liggen in de middentonen, en in het spectrum groeit het vlak in het midden. Open in de speler een stuk op „Nu aan het spelen” en druk op V: de vormen van de visualisatie laten zien hoeveel energie in welk bereik zit.

    In de speler
    Visualisatie openen (toets)V

    Luistervoorbeeld

    De klank is voller en warmer. De bas draagt, de strijkers en de piano geven het stuk harmonie en beweging.

    De weergave „Spectrum” toont de toename in de middentonen als vlak, „Nagloed” laat de curve tijdens het afspelen meezwaaien, „Waterval” legt het spectrum als landschap over de tijd, en „Verschil” kleurt wat er nieuw bijkomt.

    Stap 1: De middentonen vullen de ruimte

    0:00

    Toetsenbord: spatie speelt af of pauzeert, pijltjestoetsen springen 5 seconden, Home en End gaan naar begin en einde.

    Visualisatie op volledig scherm in de speler met kleurrijke balken voor het spectrum van het huidige stuk
    De visualisatie „Balken” in de speler: het spectrum van het huidige stuk, lage tonen links, hoge rechts.
  2. Stap 2: De hoge tonen geven glans

    Nu zet het klokkenspel in. Zijn tonen liggen in de hoge tonen, en in het spectrum verschijnt rechts een toename. Die is klein, want hoge aandelen dragen weinig energie, maar het oor hoort ze toch duidelijk. Met G open je in de speler de vormkeuze: tabs voor elke groep, levendige tegels, pijlen om te kiezen.

    In de speler
    Vormkeuze openen (toets)G

    Luistervoorbeeld

    Heldere, fonkelende tonen liggen over het stuk. Je hoort elke aanslag van het klokkenspel afzonderlijk.

    Probeer „Nagloed”: bij elke aanslag flitst rechts een kleine piek op. Met „Veegbalk” trek je een scheidslijn over de spectrogrammen van voor en na.

    Stap 2: De hoge tonen geven glans

    0:00

    Toetsenbord: spatie speelt af of pauzeert, pijltjestoetsen springen 5 seconden, Home en End gaan naar begin en einde.

    Vormkeuze van de visualisatie in de speler met de tabs Klassiek, Kleurrijk, Gezellig, Futuristisch, Natuur en Patronen en de tegels Balken, Ring, Golfvorm en Sonogram
    De vormkeuze van de visualisatie in de speler: tabs per groep en een tegel per vorm.
  3. Stap 3: De drums bestrijken alle bereiken

    De drums komen erbij. Hun bassdrum ligt laag, de andere slagen reiken tot in de middentonen en hoge tonen. Het is het voorbeeld van een klank die niet in één enkel bereik past, en het geeft het stuk de maat. In de speler schakel je met ↑ en ↓ door de vormen van de visualisatie; veel ervan springen mee op de maat van de drums.

    In de speler
    Van vorm wisselen (toetsen)↑ ↓

    Luistervoorbeeld

    Het stuk heeft nu een vaste maat. De bassdrum drukt van onderen, de overige slagen zitten in het midden en bovenin.

    De „Waterval” toont elke slag als piek die naar achteren uitsterft; „Niveau” toont het volume over de tijd, met de slagen als kleine pieken.

    Stap 3: De drums bestrijken alle bereiken

    0:00

    Toetsenbord: spatie speelt af of pauzeert, pijltjestoetsen springen 5 seconden, Home en End gaan naar begin en einde.

    Visualisatie Spectrumgebergte op volledig scherm in de speler, een roze gebergte voor een zon
    De vorm „Spectrumgebergte”: het spectrum als landschap in de tijd, elke slag een heuvel.
  4. Stap 4: Hoge tonen verhogen maakt helderder

    De equalizer in de instellingen onder „Geluid” verhoogt of verlaagt frequentiebereiken. Hier is het hele stuk vanaf ongeveer 4 kHz met 6 dB verhoogd. In het spectrum zie je dat precies het rechterbereik groeit, en je hoort hoe de klank helderder en scherper wordt. Te veel daarvan klinkt snel scherp; de vergelijking voor en na helpt om de juiste maat te vinden.

    In de speler
    Instellingen › Geluid › Equalizeran

    Luistervoorbeeld

    Dezelfde klank, nu helderder. De bekkens en het klokkenspel staan verder naar voren, de bas blijft gelijk.

    „Verschil” kleurt precies het bereik dat je hebt verhoogd; met „Veegbalk” schuif je voor en na tegen elkaar.

    Stap 4: Hoge tonen verhogen maakt helderder

    0:00

    Toetsenbord: spatie speelt af of pauzeert, pijltjestoetsen springen 5 seconden, Home en End gaan naar begin en einde.

    Instellingen van de speler, pagina Geluid, met de regelaars Crossfade en Volumenivellering en de keuze Equalizer
    Instellingen › Geluid in de speler met Crossfade, „Volumenivellering” en de equalizer.

Luisterquiz

Hoor je welke stap erachter zit? Luister naar de drie klanken en kies degene die bij de genoemde stap hoort. Er wordt niets van opgeslagen.

1. Welke klank ontstaat na stap 1, als er strijkers en piano bij de bas komen?

2. Welke klank hoort bij stap 2, het klokkenspel?

3. Welke klank is de laatste, na stap 4, met verhoogde hoge tonen?

Verder gaan